Miras hukukunda mirasçılar arasındaki paylaşım, mirasın reddi ve miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler ele alınır. Kuralların kaynağı Türk Medeni Kanunu’nun miras bölümüdür (TMK m. 495 vd.).
Av. Kevser Yıldırım tarafından yazıldı · Sicil: 57685 (İstanbul Barosu) · 18 Ekim 2026
Yasal mirasçılar ve paylar
Kanun mirasçıları zümrelere ayırır. Birinci zümrede altsoy, ikincide ana ve baba ile onların altsoyu, üçüncüde büyük ana ve büyük babalar yer alır. Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümreye pay düşmez.
Sağ kalan eş her durumda mirasçıdır; payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir (TMK m. 499).
| Eşle birlikte mirasçı olanlar | Eşin payı |
|---|---|
| Miras bırakanın altsoyu | Mirasın dörtte biri |
| Ana-baba zümresi | Mirasın yarısı |
| Büyük ana-baba zümresi | Mirasın dörtte üçü |
| Bu zümrelerden kimse yoksa | Mirasın tamamı |
Saklı pay ve tenkis
Miras bırakan, malvarlığının bir bölümünü vasiyetle ya da bağışla dilediği kişiye bırakabilir. Ancak bazı mirasçılara kanunun ayırdığı saklı paya dokunamaz (TMK m. 506).
| Mirasçı | Saklı pay |
|---|---|
| Altsoy | Yasal payın yarısı |
| Ana ve baba | Her biri için yasal payın dörtte biri |
| Altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikte eş | Yasal payın tamamı |
| Diğer hâllerde eş | Yasal payın dörtte üçü |
Saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davasıyla bu payın tamamlanmasını ister (TMK m. 560 vd.). Kardeşlerin saklı payı 2007’de yapılan değişiklikle kaldırılmıştır.
Mirasın reddi ve mirasçılık belgesi
Yasal mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir (TMK m. 606). Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı olarak yapılır (TMK m. 609).
Borçları malvarlığını aşan bir mirasta ret, mirasçıyı bu borçlardan kurtarır. Miras bırakanın ölüm tarihinde ödeme gücünden yoksun olduğu tartışmasız biçimde belliyse ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2).
Terim: mirasçılık belgesi
Mirasçılık belgesi, halk arasındaki adıyla veraset ilamı, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösterir. Sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden alınabilir (TMK m. 598).
Vasiyetname
Vasiyetname resmî şekilde, el yazısıyla ya da sözlü olarak yapılabilir (TMK m. 531). El yazılı vasiyetnamenin baştan sona miras bırakanın kendi eliyle yazılması, yıl, ay ve gün içermesi ve imzalanması gerekir (TMK m. 538).
Şekil şartlarına uymayan vasiyetnameler için iptal, saklı payları aşanlar için tenkis davası açılabilir.
Miras bırakanın sağlığındaki devirler
Miras bırakan, tapulu bir taşınmazını gerçekte bağışladığı hâlde satış gibi göstermişse bu işleme muris muvazaası denir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 01.04.1974 tarihli, E. 1974/1, K. 1974/2 sayılı kararına göre mirasçılar böyle bir devre karşı tapu iptali ve tescil davası açabilir.
Saklı payı bulunmayan mirasçılar da bu davayı açabilir ve dava bir süreye bağlı değildir. Mirasçılar taşınmazın aralarında bölüşülmesini isterse ortaklığın giderilmesine ilişkin hükümler devreye girer.
Mirasçılık payları ölüm tarihindeki aile durumuna ve varsa vasiyetnameye göre değişir. Somut bir paylaşım, nüfus ve tapu kayıtları incelenmeden hesaplanamaz.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, miras hükümleri
- Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 01.04.1974, E. 1974/1, K. 1974/2
Bir mirasın paylaşımı ya da reddini konuşmak isterseniz telefon ve e-posta bilgileri iletişim sayfasında yer alıyor.