İdare hukukunda kamu kurumlarının işlem ve eylemlerine karşı başvuru ve dava süreçleri yürütülür. Usul kuralları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) yer alır.
Sayfa yazarı: Av. Kevser Yıldırım. İstanbul Barosu kaydı: 57685. Gözden geçirme tarihi 18 Ekim 2026.
İptal davası ve tam yargı davası
İptal davası, hukuka aykırı bir idari işlemin ortadan kaldırılması için açılır. Tam yargı davasında ise idari işlem ya da eylem yüzünden hakkı ihlal edilen kişi, uğradığı zararın karşılanmasını ister (İYUK m. 2).
Büronun idari yargıda üstlendiği dosyalar genellikle şu türdendir:
- Kamu görevlilerine ilişkin disiplin cezaları ve atama işlemleri
- İmar para cezaları, yıkım ve mühürleme kararları
- Ruhsat ve izin başvurularının reddi
- İdarenin hizmet kusurundan doğan zararlar
Bu uyuşmazlıklara idare mahkemeleri, vergiyle ilgili olanlara vergi mahkemeleri bakar. İstinaf incelemesini bölge idare mahkemesi, temyiz incelemesini Danıştay yapar. Yıkım ya da ruhsat dosyasında mülkiyet sorunu da varsa tapu kayıtlarına dair uyuşmazlıklar ayrıca incelenir.
Dava açma süreleri
| Görevli yer | Dava açma süresi |
|---|---|
| Danıştay ve idare mahkemeleri | 60 gün |
| Vergi mahkemeleri | 30 gün |
Süreler, özel kanunlarda ayrı bir süre öngörülmemişse uygulanır ve işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar (İYUK m. 7).
Dava açmadan önce işlemin geri alınması ya da değiştirilmesi üst makamdan istenebilir; bu başvuru işlemekte olan süreyi durdurur (İYUK m. 11). İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Terim: zımni ret
İdarenin bir başvuruyu kanunda öngörülen süre içinde cevapsız bırakmasına zımni ret denir. 7331 sayılı Kanun’la 2021’de bu süre altmış günden otuz güne indirildi (İYUK m. 10).
Yürütmenin durdurulması
Dava açılması, idari işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zararlar doğuracaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m. 27).
Bu talebin gerekçesiyle birlikte dava dilekçesinde yer alması gerekir. Talep hakkında verilen karara karşı itiraz yolu açıktır.
Zararın giderilmesi için idareye başvuru
İdari eylemden doğan zararlarda doğrudan dava açılmaz; önce ilgili idareye başvurulur. Başvuru, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır (İYUK m. 13).
İdare talebi reddederse ya da otuz gün içinde cevaplamazsa, bu tarihten itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir.
Yabancılar hakkındaki sınır dışı ve giriş yasağı kararları için yabancılar hukukuna ayrılan sayfaya, kamu hastanelerindeki hatalı tedaviler için malpraktis davalarının anlatıldığı bölüme bakabilirsiniz.
İdari yargıda süre kaçırılırsa dava esasına girilmeden reddedilir. Sürenin başlangıcı her dosyada tebliğ belgesine bakılarak ayrıca hesaplanmalıdır.
Kaynaklar
İdari bir işlem hakkında değerlendirme isterseniz büronun adres ve telefon bilgilerine buradan erişebilirsiniz.